Dit jaar organiseert Cleantech Regio een reeks kennissessies over Warmtenetten. Recent was de tweede kennissessie met als thema technische keuzes in warmtenetten: 4e generatie net & het Zonnet’. Andere thema's die aan bod komen zijn financiering, wet- en regelgeving en het betrekken van bewoners.

Tijdens de laatste sessie waren drie sprekers die van te voren een online masterclass gegeven: 

  • Richard van Leeuwen, lector duurzame energievoorziening (Saxion), gaat in op de technische keuzes die je kunt maken in een warmtenet. Hoe werkt de nieuwste generatie warmtenet: de 4e generatie? Wat zijn de voordelen en wat zijn belangrijke randvoorwaarden? Kijk hier zijn masterclass terug
  • Eelco Fortuijn (Spaargas) en Sam de Guchteneire (gemeente Haarlem) gaan, ieder vanuit hun eigen rol, in op het Zonnet warmeproject in Haarlem. Dit is een lange temperatuur warmtenet, zonnecollectoren vormen de warmtebron. De warmte opgewekt in de zomer wordt opgeslagen in de bodem en gebruikt in de winter. De bestuurlijke aspecten komen ook aan bod. Kijk hier hun masterclass terug

Inventariseren warmtebronnen

Tijdens de kennissessie waren in totaal 27 deelnemers van onder andere gemeentes, energiecoöperaties, waterschap, GEA, netwerkbedrijf, onderwijs en lokale warmte initiatieven. De eerste vraag was 'Hoe maak je keuzes'? Er zijn veel mogelijkheden bij een warmtenet. Hoe begin je dan? De eerste spreker, Richard van Leeuwen, noemde twee stappen: (1) bij het CO2 vrijmaken van een wijk begin je met het inventariseren van de warmtebronnen. (2) Passen die bronnen bij de warmtevraag? Als het om een oude wijk gaat met slecht geïsoleerde woningen, heb je een hoge temperatuur bron nodig. Vaak hebben we echter alleen lage temperatuur bronnen beschikbaar, zoals de buitenlucht, de bodem of riool en oppervlaktewater. 

Duurzame doelen

De tweede spreker, Eelco Fortuijn, gaf zijn visie op de vraag: Waar begin je? 'Ik wilde graag vloerverwarming, daarmee begon het. Daarna is een clubje uit de wijk begonnen en zijn experts geraadpleegd, waaronder iemand van TU Delft. We zijn gestart met een open vraag: welke duurzame doelen stellen we? Toen baste de wereld open van de warmte opties.”

Kennisdelen

In de jaren dertig-vijftig wijk vielen veel bronnen af, dus wat ze in hun Haarlemse wijk konden verzinnen, zou nuttige kennis zijn voor andere wijken in het land. Eelco heeft met zijn team TCO berekeningen gemaakt van allerlei warmteopties en daar kwam één winnaar uit: het Zonnet (zie ook: Ramplaankwartier – project SpaarGas – SpaarGas project, Ramplaankwartier, Haarlem). 

Wat zijn duurzame bronnen, is dat een discussiepunt? Vroeg een deelnemer. De discussie over duurzaamheid verandert in de tijd, restwarmte was jaren geleden geen issue. Het is een strategisch probleem: is restwarmte (uit de industrie) straks nog beschikbaar?. Richard: “je moet goed nadenken over een bronnenstrategie.” Is er op de lange termijn een probleem als een bron niet beschikbaar zijn? Vragen die bijvoorbeeld spelen in een warmtenet in Twente.

Inzet biomassa

Tijdens de kennissessie kwam in de discussie de vraag over de inzet van biomassa voor de piekvraag (voor als het heel koud is) in het geplande warmtenet van Kerschoten aan bod. Eelco gaf aan dat alle houtige biomassa uit de omgeving naar Purmerend gaat. 'Qua aanbod en prijs viel het af en je kunt ook discussiëren over de duurzaamheid. De gemeenteraad van Haarlem wilde ook geen biomassa voor warmteproductie.'

Biobased economy?

Het blijkt genuanceerd. Biomassa kun je ook inzetten voor andere doeleinden. Als we het willen gebruiken voor warmtenetten in Nederland moet er extra bos beschikbaar komen, dat vraagt een andere aanpak voor de inrichting van ons land, er moet een groot stuk bosaanplant komen. Als we dit willen: “plant meer bos!” De biobased economy en de bouwsector zijn betere mogelijkheden om CO2 vast te leggen. In the end: het blijft een politiek vraagstuk. Alleen hout met een lage waarde zou je kunnen toepassingen.

Handboek 

Een volgende vraag aan Eelco: “Is er een handboek te maken op basis van de ervaringen in Haarlem?” Eelco geeft aan dat hij daar graag over wil denken. Zijn er dan geen bestaande handboeken? Er is wel informatie, bijvoorbeeld van het ECW, maar die mist ook onderdelen. Hoe organiseer je het proces van onderaf bijvoorbeeld? Dit was herkenbaar, er zijn wel veel modellen van adviseurs, maar er mist informatie voor de echte praktijk. Zowel het GEA als Saxion wilden de handschoen oppakken en hiermee aan de slag. Er is een duidelijke behoefte aan.

 

 

Masterclass Technische keuze in warmtenetten - Cleantech Regio from Cleantechregio.nl on Vimeo.

 

Masterclass SpaarGas in Ramplaankwartier in Haarlem - Cleantech Regio from Cleantechregio.nl on Vimeo.

 


In 2021 organiseert de Cleantech Regio kennissessies Warmtenetten. Aan bod komen onderwerpen als financiering, wet- en regelgeving, de energiemix, het betrekken van bewoners en de warmtebronnen strategie. De sessies zijn bedoeld voor professionals vanuit gemeenten, provincies, energiecoöperaties, warmtebedrijven en kennis-en onderwijsinstellingen, die betrokken zijn bij (ontwikkeling van) warmtenet en warmtenetprojecten ontwikkelen en delen onderling kennis. Meer weten? Kijk dan op onze website voor alle informatie.

Interesse in deelname aan de kennissessies en het netwerk Warmtenetten? Neem contact op met Marcel van der Maal via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of 06-33620863.